የፖሊሲስቲክ ኩላሊት በሽታ ሕክምና

በፖሊሲስቲክ ኩላሊት በሽታ በኩላሊቶች ውስጥ በስብስብ ፈሳሽ የያዙ ከረጢቶች ይፈጠራሉ። ካንሰር አይደሉም። ችግር የሚሆኑት በዙሪያቸው ባለው አካል ላይ በሚያደርጉት ነው፦ እያደጉና እየተባዙ ሲሄዱ ኩላሊቶቹ ይለጠጣሉ በከረጢቶቹ መካከል ያለውም የሚሠራ ሕብረ ሕዋስ ይጨመቃል፣ ስለዚህ ተግባሩ በዓመታት ውስጥ ቀስ በቀስ ይቀንሳል። በዘር የሚተላለፍ ነው፣ የኩላሊት ውድቀት በጣም የተለመደው በዘር የሚተላለፍ መንስኤም ነው።

ሁለት ዓይነቶች፣ በሁለት የተለያዩ መንገዶች የሚወረሱ

የበላይ ዓይነቱ በጣም የተለመደ ሲሆን፣ አብዛኛውን ጊዜ በሠላሳና በሃምሳ ዓመት መካከል ይታወቃል። ከየትኛውም ወላጅ የመጣ አንድ የተበላሸ የዘር ቅጂ በቂ ነው — ይህም ማለት የታመመ ወላጅ እያንዳንዱ ልጅ የመውረስ ዕድሉ ከሁለት አንድ ነው። የበታች ዓይነቱ ብርቅ ሲሆን በሕፃንነት ይታያል፤ ከሁለቱም ወላጆች የተበላሸ ቅጂ ስለሚፈልግ የሁለት ተሸካሚዎች እያንዳንዱ ልጅ ዕድሉ ከአራት አንድ ነው። እነዚህን ሆን ብለን በመቶኛ ሳይሆን በዕድል እንሰጣቸዋለን፦ እውነተኛ የዘር ሳይንስ ናቸው፣ ሆኖም ጣቢያው ቁጥሮችን አያትምም።

ምን እንደሚያደርግ፣ በሌላ ቦታስ ምን እንደሚያደርግ

ከፍተኛ የደም ግፊት ብዙ ጊዜ የመጀመሪያው ምልክት ነው፣ ቀድሞም ይመጣል። ከእሱ ጋር የጀርባ ወይም የጎን ሕመም፣ በሽንት ውስጥ ደም፣ ኩላሊቶቹ ሲለጠጡ የሆድ መሙላት ስሜት፣ ራስ ምታት፣ የኩላሊት ጠጠርና ተደጋጋሚ የሽንት ኢንፌክሽን ይመጣሉ። በሽታው በኩላሊት ብቻ አይወሰንም፦ በጉበትና በጣፊያ ውስጥም ከረጢቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ፣ አዋቂዎችም በአንጎል የደም ሥር መለጠጥና በልብ ቫልቭ ችግሮች የመጋለጥ ዕድላቸው ከፍ ያለ ነው። የበታች ዓይነት ያለባቸው ሕፃናት ከመጀመሪያው የመተንፈስ ችግርና የጉበት ተጽዕኖ ሊኖራቸው ይችላል።

እንዴት እንደሚረጋገጥ

ምስል ከረጢቶቹን ያገኛል — መጀመሪያ አልትራሳውንድ፣ ተጨማሪ ዝርዝር ወይም የኩላሊት መጠን መነሻ ልኬት ሲፈለግ ሲቲ ወይም ኤምአርአይ። በደም ወይም በምራቅ ላይ የሚደረግ የዘር ምርመራ ለውጡን ራሱ ሊለይ ይችላል፣ ምስሉ ግልጽ ባልሆነበት ወይም የቤተሰብ አባላት ምልክት ከመታየቱ በፊት ሁኔታቸውን ማወቅ በሚፈልጉበት ጊዜ ደግሞ ይበልጥ ይጠቅማል።

ሕክምና፦ በእውነት የሚገኘው ምንድን ነው

መድኃኒት የለም። ያለው ፍጥነቱን የሚቀይሩና ከችግሮች የሚከላከሉ ተግባራት ስብስብ ነው፣ በአንድነትም ብዙ ዋጋ አላቸው፦ ከሁሉ በላይ ጥብቅ የደም ግፊት ቁጥጥር፣ ለኢንፌክሽን ፈጣን አንቲባዮቲክ ሕክምና፣ የጠጠርና የሕመም አያያዝ፣ በቂ ፈሳሽ መጠጣትና ካፌይን መቀነስ። ቶልቫፕታን በበላይ ዓይነቱ እድገቱን ለማዘግየት የተፈቀደ ሲሆን በውጤቶቹ ላይ ሳይሆን በበሽታው ላይ የሚሠራው ብቸኛው መድኃኒት ነው፤ ክትትል ይፈልጋል፣ ለሁሉም ሰውም አይመችም። በመጨረሻ ተግባሩ በቂ ሲቀንስ ዲያሊሲስና የኩላሊት ንቅለ ተከላ ይከተላሉ — ይህ በሽታ አብዛኛውን ጊዜ ከዓመታት በፊት ስለሚታወቅ ደግሞ ያ ንቅለ ተከላ ምላሽ ሳይሆን ሊታቀድ የሚችል ነው። በተመሳሳይ ጊዜ የዘመዶች ምርመራም ሊወያዩበት ይገባል።