የሴሬብራል ፓልሲ ሕክምና

ሴሬብራል ፓልሲ በእድገት ላይ ባለው አንጎል ላይ በደረሰ ጉዳት የሚመጣ የእንቅስቃሴና የሰውነት አቋቋም መታወክ ሲሆን፣ በጨቅላነት ወይም በለጋ ሕጻንነት ይታያል። ጉዳቱ ራሱ አይባባስም — ልጁ እያደገ ሲሄድ የሚለወጠው ያ ያልተለወጠ ጉዳት በጡንቻዎች፣ በመገጣጠሚያዎችና በአጥንቶች ላይ እንዴት ራሱን እንደሚገልጽ ነው፤ በዚህም ምክንያት ሕክምናው ቀዶ ሕክምና ሳይሆን ረጅም ፕሮግራም ነው።

ከየት እንደሚመጣ

ከመወለድ በፊት፦ ለሕጻኑ የሚደርሰው ደም ወይም ኦክስጅን መቀነስ፣ የእናት ኢንፌክሽኖች — ሳይቶሜጋሎ ቫይረስ፣ ኩፍኝ፣ ፈንጣጣና ቶክሶፕላዝሞሲስን ጨምሮ — በሕጻኑ ጭንቅላት ላይ የሚደርስ ጉዳት፣ እና ከውልደት ጋር የተያያዙ ጉድለቶች። በወሊድ ጊዜ፦ የኦክስጅን እጦት፣ የአንጎል ሽፋን እብጠት፣ በመሣሪያ በታገዘ ወሊድ ጊዜ የጭንቅላት ጉዳት፣ የደም ስኳር ከፍተኛ ውድቀት፣ ወይም የደም ሥር መዘጋት። ከወሊድ በኋላ፦ የጭንቅላት ጉዳት፣ እንዲሁም እንደ የአንጎል እብጠትና የአንጎል ሽፋን እብጠት ያሉ የአንጎል ኢንፌክሽኖች። በጣም ጠንካራዎቹ የአደጋ መንስኤዎች ከሠላሳ ሁለት ሳምንት በፊት መወለድና በውልደት ጊዜ ዝቅተኛ ክብደት ሲሆኑ፣ ቀጥሎም መንታ ወይም ብዙ ጽንስ፣ የእናት ዕድሜ ከሠላሳ አምስት በላይ መሆን፣ በእርግዝና ወቅት ያልተለመደ የደም ግፊት፣ እና ከመወለድ በፊት ለአደንዛዥ ዕፅ፣ ለአልኮል ወይም ለከባድ ብረቶች መጋለጥ ናቸው።

ዓይነቶቹ፣ እና ስያሜው ለምን አስፈላጊ እንደሆነ

ሴሬብራል ፓልሲ ሁለት ጊዜ ይገለጻል — የትኞቹ የሰውነት ክፍሎች እንደተጎዱና ጡንቻዎቹ እንዴት እንደሚሠሩ። በስርጭት፦ የአራቱም እግርና እጅ ሽባነት (አንዳንዴ ግንዱንና ፊቱንም ጭምር)፣ የአንድ ጎን ሽባነት፣ የሁለቱም እግሮች ወይም የሁለቱም እጆች ሽባነት፣ እና የአንድ ብልት ሽባነት። በዓይነት፦ የተኮማተረ፣ የተዛባ እንቅስቃሴ ያለው፣ የላላ፣ ሚዛን የጎደለው፣ እና የተቀላቀለ። ሁለቱ ስያሜዎች አንድ ላይ የትኞቹ ሕክምናዎችና የትኞቹ ቀዶ ሕክምናዎች ጭራሽ አግባብነት እንዳላቸው ይወስናሉ፤ ስለዚህ ለልጅዎ የትኞቹ እንደሚመለከቱት በትክክል ማወቅ ጠቃሚ ነው።

ምን እንደሚደረግ፣ እና በምን ቅደም ተከተል

ሕክምናው መሠረቱ ሲሆን በሙሉ ጊዜው ይቀጥላል፦ የአካል ሕክምና፣ የሙያ ሕክምና፣ የንግግርና የቋንቋ ሕክምና፣ ከዚህም ጋር የመዝናኛ፣ የውሃ ውስጥና የጥበብ ሥራዎችና የሥነ ልቦና ድጋፍ። ረዳት መሣሪያዎች — መነጽር፣ የመስሚያ መሣሪያ፣ ደጋፊ ማሰሪያዎች፣ የእርምጃ ረዳቶች፣ የተሽከርካሪ ወንበር — የሚታዘዙት ችሎታን ለመስጠት እንጂ ተስፋ ለመቁረጥ አይደለም። የጡንቻ ውጥረት በመድኃኒት ይያዛል፤ በማላሻ መድኃኒቶች እንደ ባክሎፌን፣ ቲዛኒዲን፣ ዲያዜፓምና ዳንትሮሊን፣ በተለይ ከልክ በላይ በሚሠሩ ጡንቻዎች ውስጥ በሚወጋ የቦቱሊነም መርዝ ኤ ዓይነት፣ እንዲሁም ውጥረቱ ከባድና በስፋት የተዛመተ ሲሆን ባክሎፌንን በቀጥታ ወደ አከርካሪ ፈሳሽ በሚያደርስ በሰውነት ውስጥ በሚተከል ፓምፕ። መንቀጥቀጥ ባለበት ቦታ የፀረ መንቀጥቀጥ መድኃኒቶች ይጨመራሉ። ቀዶ ሕክምና የተመረጠ ነው፦ የተኮማተሩ ጡንቻዎችን ለማላላትና የአጥንት መጣመምን ለማስተካከል የአጥንት ቀዶ ሕክምና፣ እንዲሁም የተመረጠ የጀርባ ሥር መቁረጥ፣ በዚህም በአከርካሪው መሠረት ላይ የተወሰኑ የስሜት ነርቭ ሥሮች ተቆርጠው ቀጣይ የጡንቻ መኮማተር ይቀንሳል። ምርመራውና እቅዱ በጨቅላነት ጊዜ በሚደረግ የጭንቅላት አልትራሳውንድና በኤምአርአይ ላይ ይመሠረታሉ።

ስለ ግንድ ሕዋስ ሕክምና — ከመክፈልዎ በፊት ይህን ያንብቡ

ለሴሬብራል ፓልሲ የሚደረግ የግንድ ሕዋስ ሕክምና በስፋት ሲተዋወቅ ያገኙታል — ይህችን ገጽ ለመጻፍ ያጠናናቸውን ገጾች ጨምሮ። እኛ ግን እንደተረጋገጠ ሕክምና አናቀርበውም። እስካሁን በምርምር ላይ ያለ ነው፣ ሙከራዎቹም በመጀመሪያ ደረጃ ላይ ናቸው፤ ለእሱ በብዛት የሚቀርበው ክርክር — ከተለመደው እንክብካቤ በበለጠ ፍጥነትና በተሻለ ሁኔታ እንደሚሠራና ምንም አሉታዊ ውጤት እንደሌለው — በየትኛውም የሕክምና ጣልቃ ገብነት ላይ እውነት አይደለም፤ የተለመደውን የሴሬብራል ፓልሲ እንክብካቤ በስቴሮይድ ላይ የተመሠረተ ነው ብሎ መግለጽም በቀላሉ ስህተት ነው። አንድ አገልግሎት ሰጪ ሌላ ነገር ቢነግርዎት፣ በየትኛው በታተመ ጥናት ላይ እንደሚመሠረቱና የማነጻጸሪያው ቡድን ምን እንደተሰጠው ይጠይቁ። ቀጥተኛ መልስ የሚሰጥዎትን የሕጻናት የነርቭ ሐኪም ምክክር እናዘጋጅልዎታለን፤ ሕክምናውን ግን አንሸጥልዎትም።